هشدار! کسانی که این فیلم را ندیده‌اند، در نقد و بررسی فیلم Parasite (انگل) خطر اسپویل وجود دارد.

سئول، کره جنوبی. خانواده کیم که در فقر زندگی می‌کنند و هیچ‌کدام از آن‌ها نمی‌توانند شغل مناسبی پیدا کنند. وقتی پسر خانواده به عنوان معلم زبان انگلیسی دختری در یک خانواده ثروتمند مشغول به کار می‌شود، خانواده کیم نقشه‌ای حساب‌شده را می‌پرورانند و اجرا می‌کنند تا هر کدام از آن‌ها به عنوان کارگرانی حرفه‌ای و باتجربه به خانواده جدید راه پیدا کنند. اما همه‌چیز طبق نقشه و برنامه آن‌ها پیش نمی‌رود و داستان پایان دیگری دارد.

صحبت کردن و نوشتن درباره فیلم انگل (Parasite) ساده نیست. این فیلم یک ژانر واحد ندارد که بتوان درباره آن صحبت کرد. این فیلم هم مولفه‌های یک فیلم عامه‌پسند را دارد، هم یک شاهکار هنری است و نمی‌توان انکار کرد که این فیلم با کشاندن مخاطب به تاریکی، شگفتی‌های جذاب و تکان‌دهنده و معصومیت و بی‌توجهی، شاهکاری خلق کرده است. بنابراین پیدا کردن کلمات مناسب و چیدن آن‌ها در کنار هم برای نگارش نقد و بررسی فیلم Parasite (انگل) کار سختی است. اگر فقط یک کلمه باشد که بتواند این فیلم را به درستی و آن‌طور که در شأن آن است خلاصه کند، باید نام کارگردان این اثر را بنویسیم: بونگ جون هو!

فیلم انگل (Parasite) تفکر و ذات خالص بونگ جون هو است و این یعنی در آن واحد می‌تواند خیلی چیزها را در خود داشته باشد. فیلم «سگ‌هایی که پارس می‌کنند گاز نمی‌گیرند» با عنوان اصلی «Barking Dogs Never Bite» اولین اثر این کارگردان اهل کره جنوبی است که در سال 2000 به نمایش درآمد. از آن زمان به بعد، این کارگردان نابغه ذهن خستگی‌ناپذیر و بی‌قرار خود را روی یک لحن و موضوع متمرکز نکرد و شاید یکی از دلایل موفقیت او انتخاب و امتحان ژانرهای مختلف است. از فیلم‌های ترسناک گرفته تا ژانر هیجا‌ن‌انگیز و علمی تخیلی یا حتی ژانر هیولایی؛ او همه چیز را امتحان کرده و در فیلم‌هایش از سینمای هالیوود و آثار بزرگانی مثل اسپیلبرگ و هیچکاک تا زادگاهش، کره جنوبی (کیم کی-یانگ، لی چانگ دونگ) تأثیر گرفته و ویژگی بارز او کثرت و جسارت اوست.

نقد و بررسی فیلم Parasite

در نقد و بررسی فیلم Parasite (انگل) که هفتمین فیلم اوست، سبک و سیاق متفاوت دیگری را می‌بینیم. بعد از سبک آینده‌نگرانه دو فیلم Okja و Snowpiercer، فیلم انگل (Parasite) به چیزی شبیه رئالیسم اجتماعی و معاصر می‌پردازد و واقعیت‌های جامعه را هنرمندانه و از دریچه‌ای دیگر، دریچه تفکر بونگ جون هو، به تصویر می‌کشد.

در این فیلم با خانواده کیم آشنا می‌شویم. والدین این خانواده کی-تاک (با هنرمندی سونگ کانگ هو) و چونگ سوک (چانگ هیه جین) و فرزندان خانواده، کی جونگ (با بازی سو-دام پارک) و کی‌وو (چوی وو-شیک) هستند که در یک آپارتمان زیرزمینی کثیف و قدیمی زندگی می‌کنند. همه آن‌ها بیکار هستند و به وضوح مشخص است که نمی‌توانند در شغلی دوام بیاورند و مشغول به کار شوند. حتی در ابتدای فیلم هم دیده می‌شود که آن‌ها دزدکی از اینترنت وای‌فای همسایه استفاده می‌کنند و بعد از اینکه همسایه برای وای‌فای خود رمز می‌گذارد، از هر اینترنت مجانی دیگری که بتوانند استفاده می‌کنند. در صحنه‌ای از فیلم دیده می‌شود آن‌ها همیشه پنجره خانه را باز می‌گذارند تا سم‌پاشی شهر به خانه آن‌ها هم نفوذ کند و سوسک‌ها و حشرات خانه را از بین ببرد و با دائم‌الخمرهایی مواجه می‌شوند که درست کنار پنجره آن‌ها ادرار می‌کنند.

نقد و بررسی فیلم Parasite - یک

در نقد و بررسی فیلم Parasite باید بگوییم که البته زندگی آن‌ها همیشه اینطور نبوده و در قسمت‌هایی از فیلم، پدر خانواده از روزهای بهتری که آن‌ها پشت سر گذاشتند، صحبت می‌کند. اما زندگی روی خوش خود را از آن‌ها گرفته و در حال حاضر با حداقل امکانات زندگی و امرار معاش می‌کنند. اما بونگ جون هو این فیلم را مثل آثار کن لوچ به یک تراژدی تبدیل نمی‌کند. خیلی زود متوجه می‌شویم خانواده کیم در ظاهر بسیار جاه‌طلب و آرمانگرا و از نظر نبوغ و قدرت تفکر مثل ماکیاولی‌ها هستند. وقتی فرصتی فوق‌العاده برای تدریس و اشتغال کی‌وو (پسر خانواده) فراهم می‌شود تا به عنوان معلم زبان انگلیسی به دختر نوجوان خانواده مرفه پارک تدریس کند، تمام خانواده از این فرصت استفاده می‌کنند. به نظر می‌رسد همه نقش خود را در این بازی می‌دانند و سوال بی‌جوابی بین آن‌ها وجود ندارد. خانواده کیم سمبل یک اتحاد است که از همان ابتدا می‌توان آن را به وضوح در فیلم دید و همین اتحاد به آن‌ها کمک می‌کند هر نقشه‌ای را که در سر دارند، به انجام برسانند و به طرز خارق‌العاده‌ای همه چیز مطابق میل و برنامه‌ریزی آن‌ها پیش می‌رود.

در مقابل خانواده پارک قرار دارد که از هر نظر (چه مالی و چه اجتماعی) نقطه مقابل خانواده کیم هستند. آن‌ها در یک عمارت بزرگ و مدرن در حومه کوهستانی شهر سئول زندگی می‌کنند. پدر خانواده، دونگ-ایک (لی سان-کیون) رئیس یکی از شرکت‌های فناوری اطلاعات است و همسر خانه‌دار او یئون-جیو (چو یئو-جئونگ) از فرزندان مشکل‌دار و آشفته خود به ستوه آمده و در کنار آن از یک خانه‌دار دائمی بودن خسته است. برتری و ثروت هر کدام از اعضای خانواده تضمین می‌کند خانواده کیم، یک به یک، بتوانند به راحتی و با موفقیت راه خود را به خانواده پارک باز کنند، بدون اینکه حتی ثانیه‌ای فکر کنند این کار می‌تواند غیرممکن باشد.

نقد و بررسی فیلم Parasite - دو

اولین ساعت فیلم تمام مولفه‌ها و عناصر فیلم‌هایی با مضمون کلاه‌برداری را می‌بینیم. نبوغ و طرح‌های ابتکاری خانواده کیم که قدم به قدم عالی و بی‌نقص پیش می‌روند، در دو سکانس ابتدایی فیلم، لذت و شعفی بی‌حد و حصر به تماشاگر می‌دهد. انداختن لباس زنانه در ماشین راننده خانواده پارک و کمی گرد پوست هلو برای کنار زدن خدمتکار، همان صحنه‌هایی است که باید به نبوغ خانواده فقیر کیم آفرین گفت.

فیلم‌نامه فیلم انگل (Parasite) توسط بونگ جون هو و هان جین-ون نوشته شده و در آن نقشه‌ها و برنامه‌ریزی‌های حساب شده و دقیقی برای ژانر تریلر گنجانده شده است؛ گاهی ترس، گاهی استرس، گاهی طنز تلخ و ساختاری هنرمندانه که همه‌جای فیلم دیده می‌شود.

در نقد و بررسی فیلم Parasite (انگل) به این نکته اشاره می‌کنیم که تقریبا طبق پیش‌بینی ما و با توجه به چیزی که از ابتدای فیلم دیدیم، همه‌چیز عالی و بی‌نقص پیش رفت. اما خیلی زود متوجه می‌شویم قرار نیست همه‌چیز به همان خوبی که در ابتدا شروع شده بود، ادامه پیدا کند. بعد از مدتی از خودمان می‌پرسیم تضادها از کجا شروع شد؟ آیا بازی استادانه آن‌ها قرار است به طور کامل نابود شود؟ استادی و هنرمندی بونگ جون هو اینجا خودش را نشان می‌دهد که تنش را از فیلم بگیرد و آن را به بیننده بدهد، تا توقعات ما را به طرز وحشیانه‌ای نابود کند و چالش‌های غیرمنتظره‌ای را برای شخصیت‌های اصلی فیلم تدارک ببیند و در یک فیلم به ژانرها و لحن‌های مختلفی بپردازد و فیلمی کاملا متفاوت به مخاطب عرضه کند. همه این‌ها باعث می‌شود تکرار کنیم نگارش نقد و بررسی فیلم Parasite کار سختی است.

نقد و بررسی فیلم Parasite - سه

تنها چیزی که می‌توان درباره آن صحبت کرد، مهارت حیرت‌انگیز کارگردان این فیلم است. بونگ جون هو کارگردانی است که دقیقا می‌داند چه کاری انجام می‌دهد و مهم‌تر از همه، می‌داند چرا آن کار را انجام می‌دهد. دوربین او با اطمینان و اعتقاد کامل حرکت می‌کند و می‌چرخد تا تک تک ثانیه‌ها و جزئیات را ثبت کند. یکی دیگر از دلایلی که فیلم انگل (Parasite) را به یک شاهکار تبدیل کرده است، ادیت بی‌نقص فیلم است که ریتم و سرعت آن ما را با دقت و به درستی در داستان فیلم هدایت می‌کند و در انتهای فیلم هیچ رمز و راز و سوال  بی‌جوابی باقی نمی‌ماند.

فیلم انگل (Parasite) در اصل درباره داشته‌ها و نداشته‌هاست. چیزی که در نقد و بررسی فیلم Parasite (انگل) می‌توان درباره آن صحبت کرد این است که این فیلم داشتن‌ها و نداشتن‌ها را به رخ می‌کشد. حتی اسم فیلم هم به طرز خارق‌العاده‌ای عالی و آموزنده انتخاب شده است. کاملا واضح است که خانواده کیم مثل موجودات انگلی وارد خانواده پارک می‌شوند تا از پول، خانه و غذاهای آن‌ها تغذیه کنند؛ از طرفی خانواده پارک هم به نوعی انگل هستند. آن‌ها ثروتمندانی هستند که از انجام کارهای عادی و روزمره خود عاجزند و برای انجام آن‌ها باید کارمندان و کارگران طبقه فقیر جامعه را استخدام کنند تا زندگی‌شان بگذرد.

حضور نابرابری و اختلاف طبقاتی، یکی از ابهاماتی است که در فیلم و در زندگی روزمره اکثر انسان‌ها وجود دارد. هیچ آدم بدذات و بدجنسی در این فیلم وجود ندارد و هر کس با توجه به شرایط زندگی خود تصمیماتی می‌گیرد و رفتارهایی دارد. خانواده ثروتمند پارک تا حد زیادی زیان‌آور اما در کل خوب و مهربان هستند و از طرفی خانواده کیم این مهربانی و خوب بودن را با لحنی مسموم و برآمده از قلبی زخمی توصیف می‌کنند که «آن‌ها خوب هستند چون ثروتمند هستند». اگر قرار باشد در نقد و بررسی فیلم Parasite (انگل) از نظر فنی صحبت کنیم، خانواده فقیر کیم دروغ‌گو، متقلب و جنایتکار هستند؛ با این‌حال آن‌ها هم فقط انسان‌های بدبختی هستند که تلاش می‌کنند خود را از طبقه کارگر و فقیر اجتماع خارج کنند و زندگی بهتری داشته باشند. در واقع آن‌ها فقط برای بقا تلاش می‌کنند. اگر بخواهیم بدخواهی را در نقد و بررسی فیلم دخالت بدهیم، باید گفت این فیلم نظام سرمایه‌داری را به تصویر کشیده است و مردمی که به خشم، ناامیدی و علاقه شخصی برای انجام کارهای ناپسند هدایت می‌شوند.

نقد و بررسی فیلم Parasite - چهار

بونگ جون هو، با یک چرخش لطیف و ظریف، پایانی تلخ و در عین حال فوق‌العاده برای فیلم رقم می‌زند. پایانی که ما را از امید به ناامیدی و سقوط می‌برد و درست مثل سکانسی از فیلم، شما را از پله‌ها به سمت پایین هل می‌دهد.

در نهایت و در پایان نقد و بررسی فیلم Parasite (انگل) باید گفت حتی نگاه به نظام سرمایه‌داری و تفسیر اجتماعی هم نمی‌تواند از جذابیت‌های این فیلم کم کند. سخت است که این فیلم را ببینید و محو آن نشوید و با حجم فراوانی از بهت فیلم را به پایان نرسانید. فیلم انگل (Parasite) همه آن چیزی است که از یک فیلم می‌خواهید و فیلمی است که نمی‌توانید درباره آن صحبت نکنید و قطعا یکی از بهترین فیلم‌های 2020 است.

ارسال یک پاسخ

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید